„Chrzestniak” czy „chrześniak”? Wyrazy pochodne do rzeczownika „chrzest”

Zdarza się, że ludzie używają na co dzień, błędnie, form chrzestniak, chrzestniaczka, sądząc, że od wyrazu chrzest uzasadnione jest utworzenie tylko takich form (analogicznie do: chrzestny, chrzestna). Tymczasem nazwy dzieci podawanych do chrztu to chrześniak i chrześnica, jak podają wszystkie słowniki, także ortograficzne. W wyrazach tych nastąpiło uproszczenie grupy spółgłoskowej „st+ni” do „ś+ni”, aby ułatwić wymowę. Podobne uproszczenie występuje – jednak wyłącznie w wymowie, i to niezbyt starannej – w wyrazie chrzestni (‘rodzice chrzestni’), który często słyszy się w postaci „chrześni”. W wypadku tego słowa jednak jedyny poprawny zapis i najpoprawniejsza wymowa to chrzestni. Także w innych wyrazach tej rodziny występują uproszczenia trudnych do wymówienia grup spółgłoskowych – samo słowo chrzest gubi „s” w kilku przypadkach (chrztu, chrztowi, chrztem, chrzty, chrztów itd., a nie: chrzstu, chrzstowi, chrzstem, chrzsty, chrzstów itd., gdzie widać całą formę mianownikową). Warto dodać, że form *chrzestniak, *chrzestniaczka nie notują nie tylko współczesne, ale nawet stare, dziewiętnastowieczne słowniki.

2001 r.