„Obrona” a „obronność”

Na prośbę pewnego korespondenta „o określenie różnicy znaczeniowej terminów: obrona i obronność i w związku z tym stwierdzenie, czy temat pracy Siły zbrojne w procesach instytucjonalizacji bezpieczeństwa i obronności obszaru euroatlantyckiego został sformułowany poprawnie”, odpowiedziała sekretarz Rady, dr Katarzyna Kłosińska:

[…] słowniki ogólne języka polskiego podają następujące definicje znaczeń interesujących Pana wyrazów:

obrona:

– ‘odpieranie napaści, zwykle z bronią w ręku; bronienie kogo (lub czego) albo bronienie się’ („Słownik języka polskiego”, red. W. Doroszewski, Warszawa 1958–1969),
– ‘działanie, które ma powstrzymać czyjąś napaść na nie [na jakąś osobę lub jakieś miejsce], na atak zbrojny lub napór jakichś żywiołów’ („Inny słownik języka polskiego PWN”, red. M. Bańko, Warszawa 2000);

obronność:

– ‘obronny charakter czego, przystosowanie do obrony, zaopatrzenie w środki stanowiące obronę przed napaścią; warowność, zbrojność’ („Słownik języka polskiego”, red. W. Doroszewski, Warszawa 1958–1969),
– rzeczownik od obronny ‘taki, który stanowi obronę lub służy do obrony przed czymś’ („Inny słownik języka polskiego PWN”, red. M. Bańko, Warszawa 2000) — więc ‘właściwość jakiegoś kraju, obszaru itp., sprawiająca, że jest on zdolny do obrony’.

Można sądzić, że w języku wojskowym rzeczowniki te rozumiane są tak jak w języku ogólnym. Nie wiem, czego dotyczy praca, której tytuł Pan przywołał. Jeśli jej przedmiotem jest rola sił zbrojnych w zdolności do obrony obszaru euroatlantyckiego, to temat został sformułowany poprawnie. Jeśli zaś autor zajmuje się kwestią odpierania napaści na obszar euroatlantycki, to właściwsze byłoby użycie słowa obrona. Oba bowiem tytuły — Siły zbrojne w procesach […] obronności obszaru euroatlantyckiego i Siły zbrojne w procesach […] obrony obszaru euroatlantyckiego są poprawne.

2002 r.