Wyrażenie „dwa końce włosa”

Rada otrzymała list od pewnej agencji reklamowej z pytaniem, które zdanie, mające tworzyć slogan reklamowy, jest logiczniejsze i poprawne językowo: Każdy włos ma dwa końce. Niestety z jednej strony są one suche, a z drugiej przetłuszczają się czy Każdy włos ma dwa końce. Niestety z jednej strony jest on suchy, a z drugiej przetłuszcza się. Oto odpowiedź przewodniczącego Rady, prof. Andrzeja Markowskiego:

Z dwóch wersji zdania poprawna logicznie jest wersja druga. Chodzi przecież o to, że w każdym włosie jeden koniec jest suchy, a drugi się przetłuszcza. Tymczasem wersja: „Każdy włos ma dwa końce. Niestety z jednej strony są one suche, a z drugiej przetłuszczają się” sugeruje, że to oba końce (dwa końce… są one suche) z jednej strony są suche, a z drugiej tłuste, co jest, oczywiście, nielogiczne. W wersji drugiej zaimek odnosi się do podmiotu zdania poprzedniego, a całość jednoznacznie informuje, że „włos jest z jednej strony suchy, a z drugiej przetłuszcza się”. Określenia z drugiego zdania „z jednej strony…”, „z drugiej… (strony)” nawiązują do rzeczownika „końce” ze zdania pierwszego. Zalecam więc drugą wersję tekstu.

Ponadto warto zwrócić uwagę na to, że obie wersje zawierają błąd w zakresie szyku wyrazów: zaimek „się” nie powinien być umieszczony na końcu zdania. Poprawne zakończenie zdania to: „…a z drugiej się przetłuszcza”.

2001 r.