Znaczenie rzeczownika „obelisk”
Do Rady nadszedł list z pytaniem o to, czy pomnik o formie głazu można nazwać obeliskiem. Oto odpowiedź przygotowana przez prof. Andrzeja Markowskiego:
[…] pomnika o formie głazu, w szczególności zaś tego, którego fotografię Pan załączył, nie można nazwać obeliskiem. Obeliskiem bowiem − zgodnie z etymologią tego wyrazu − nazywa się (cytuję „Słownik wyrazów obcych” PWN) wysoki, najczęściej czworoboczny słup zwężający się ku górze, ścięty u szczytu, w formie wydłużonego ostrosłupa. W Europie od kilku wieków obeliski służą jako pomniki lub jako dekoracyjne elementy architektoniczne. Wyraz ten zapożyczyła polszczyzna − podobnie jak wiele innych języków − z języka greckiego, a greckie obeliskos jest zdrobnieniem rzeczownika obelós ‘rożen’. Według „Encyklopedii kultury antycznej” PWN obelisk to pomnik egipski w kształcie wolno stojącego, wysmukłego, czworokątnego słupa zwężającego się ku górze i zakończonego piramidalnie. Obeliski wykuwane były przeważnie w monolitach granitowych, na ścianach ich znajdowały się napisy hieroglificzne. W starożytnym Egipcie obeliski związane były z kultem boga Ra. Jak z tego wynika, nie każdy obelisk jest pomnikiem i nie każdy pomnik − obeliskiem. Nie jest nim z pewnością pomnik o kształcie głazu narzutowego.
październik 2010 r.